Kadir Dağhan
ÇOL YA DA ÇÖL.
02/12/2025 Dünya yıkılsa, ülke yansa, insanlıktan nasibini almamış, vicdan ve idrak yoksunu devşirme zihniyetler değişmiyor. Yaklaşık bir hafta önce. Zelal yürek, elleri öpülesi Cumartesi Annelerimizden birisi muayene olmak için gittiği Ankara Önkoloji Hastanesinde böyle ezik bir görevli tarafından Türkçe konuşamadığı gerekçesiyle hakaret görüyor, azarlanıyor. Annemiz zavallı yaratığa gereken yanıtı veriyor gerçi. Bazı şeylerin hep çöl kaldığı coğrafyada benzeri birkaç olayı ve de özellikle bu olay beni yıllar öncesine götürdü. Daha önce de yazmış, kitaplarımda yer vermiştim. Öğrencilik ve çalışma yaşamını birlikte yürüttüğüm, ülkenin siyasi çalkantılarla sarsıldığı yıllardı. Okuduğum üniversitenin hastanesinde çalışıyordum. Sanıyorum yıl 1978 veya 1979. Hafta sonu mesaisindeyim. Karşı yoğun bakım ünitesinden arkadaşımın bağırışları, çocuk ağlama sesiyle karışarak bana kadar geliyordu. Bağırışların artması üzerine ne olduğunu öğrenmek için yanlarına gittim. Nöbetçi arkadaşım, öfkeden kendini kaybetmiş, 7-8 yaşındaki çocuğa aynı cümlelerle bağırıyor, çağırıyordu. " Söylesene Allah'ın belası. Ne dediğini anlamıyorum..." Çocuk karyolasında ayağa kalkmış, ağlayarak aynı cümleyi tekrarlıyordu. Arkadaşımın kalkan eline engel olduktan sonra çocuğun elini tutup yanağını, saçını okşayıp gülerek sordum. " Nave te çiye?...Adın ne? " " Leylaaaa. " " Tu çi dixwazi--- Ne istiyorsun? " " Ez dikim herim çole.--- Çöle gitmek istiyorum. " Boğazım düğümlendi. Duygularım gülmekle ağlamak arasında gitti geldi. Köyümü, çocukluğumu hatırladım yeniden. Şirin köyümüzde kerpiçli evlerde yaşıyorduk. Günümüzde olduğu gibi evin içinde veya dışında ortaklaşa kullanılabilecek tuvaletler bilinmiyordu. Büyük veya küçük fark etmeksizin tuvalet ihtiyacı kuytuluklarda veya kimsenin görmeyeceği ağaçlıklarda, tarlalarda giderilirdi. Köy dışında ihtiyacın giderildiği bu eyleme Kürdçe de ÇOL yani çöle gitmek deniyordu. Çok sıkışmış olduğu belli olan sevimli çocuk her şeye rağmen kendini tutuyor, yatağını kirletmek istemiyordu. Çocuğu kucağıma aldım. Belki de hiç görmediği tuvalete götürdüm. Utanıyordu da. Kapısını hafif aralık bırakıp sırtımı döndüm İşi bitince altını temizledim, ellerini, yüzünü yıkadım. Ne kadar güzel, sevimli olduğunu o zaman gördüm. Kucağıma aldığımda boynuma sarılışını tanımlayamam. Bugün bile aynı sıcaklıkta hatırlarım. Kaldığı sürece devamlı ziyaret ettim, sarıldım, konuştum. Bazı Türkçe cümleleri, Kürdçe karşılığıyla küçük kâğıtlara yazarak yatağının başına astım. Arkadaşlarım da memnun oldu. Onların anlaştığını görmek beni de mutlu ediyordu. Sonra ne olduğunu bilmiyorum. Dediğim gibi karışık yıllardı. Sınavlar, göz altıları, yeni hastalar… Bir daha görmedim çocuğu. Sormak da aklıma gelmedi. Ancak çocuk hep aklımda kaldı. Yetkim ve gücüm olsa tüm eğitim kurumlarına, tekçilere, devşirmelere, yasakçılara inat üçü yerli olacak şekilde üzere en az beş dili müfredata koyardım. Aradan neredeyse 45-50 yıl geçmesine rağmen bazı şeyler, tekçi zihniyetlerin hükümran olduğu coğrafyada çöl kalmaya devam ediyor maalesef. Çol ya da çöl değil, masmavi gökyüzü, yemyeşil, bir dünya amacı ve dileğiyle yaşayan zelal yüreklere tüm dillerden SELAM OLSUN. |
|
|
Yorumlar |
| Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın |
Yazarın diğer yazıları |
| Arınmak - 27/06/2026 |
| Kısaca herhangi bir kötü durumdan, kirden, lekeden veya olumsuzluklardan temizlenmek anlamına geliyor. Manevi olarak ise günahlarından kurtulmak, vicdan azabından, suçluluk duygusundan manevi olarak rahatlamayı ifade ediyor. |
| HAKARET - 09/06/2026 |
| Arapçadan alınmış bir kavram. Bir kimsenin, grubun, kesimin, halkın veya toplumun değerlerini yasaklamak, yok saymak, saygınlığını hiçe saymak, aşağılamak, itibarsızlaştırmak amacıyla sarf edilen söz, yazı, mimik, işaret, davranışlar demektir. |
| Janus - 31/05/2026 |
| … |
| Görecek Ne Kaldı? - 10/05/2026 |
| Öyle bir coğrafya ki tanımı, izahı olmayan olaylar sınır tanımadan yaşanıyor. Renkler, diller, kimlikler, kültürler, aklın almayacağı biçimde yasaklandı, yok sayıldı mesela. |
| Şiddete karşı mıyız? - 20/04/2026 |
| Arapça bir kavram olan şiddet, birey veya topluma bedensel, ruhsal olarak acı verdiren, baskı veya tehdit içeren her türlü davranış anlamına geliyor. |
| Hakaret - 08/04/2026 |
| Arapça bir kelime. Bir kimsenin veya toplumun, kesimin itibarını, değerlerini, saygınlığını hedef alarak yapılan aşağılayıcı, küçültücü, rencide edici söylem, davranış, ithamları ifade ediyor. |
| Ax ki Ax! - 01/04/2026 |
| ... |
| Aylardan Mart, Günlerden On İki - 24/03/2026 |
| Muktedir kalemler muhtemelen zafer diye yazmışlardı. Hep böyle yazdılar çünkü. |
| Samimiyet Testi - 16/03/2026 |
| - Bir yangın yeri şehir Sessizce yanıyor. İzliyorum onu her akşam Yeni adlarıyla. |
 Devamı |
|
|
| mahmut tarık | |
| kof | |
|
|
|
| Kadir Dağhan | |
| Arınmak | |
|
|
| Tuanna Güzel | |
| Devlet ve Toplum Modeli | |
|
|
| Canan Kayışlı | |
| Homini Sumus Non Dei | |
|
|
| Doğan Güneş | |
| Hayat/ patolojik bir eğlence | |
|
|
| Emrah Sağlamcı | |
| Ne Zor! | |
|
|
| Hande Balcan | |
| İki Adımda Yüzleşme | |
|
|
| Hatice Özhan | |
| Akışkan Dehşet ve Sessizliğin Geometrisi | |
|
|
| Meryem Kadıoğlu | |
| Koşulsuz Sevgi | |
|
|
| Mustafa Yıldırım | |
| Ulus Baker’e Ziyaret - 9 | |
|
|
| Özgül Üstüner Coşkun | |
| Ben, Baez ve Sabah | |
|
|
| Prof. Dr. Doğan Göçmen | |
| CHRISTIAN WOLFF, KANT, HEGEL VE VARLIĞIN MANTIKSAL TASARIMI | |
|
|
| Sezai Sarıoğlu | |
| KALBİ MÜSAİT OLANLARA SÖYLERİM | |
|
|
| Tuba Çiçek | |
| Batı Neden Yükseldi, Doğu Neden Çöktü? | |
|
|
| Atilla Ersöz Ersan | |
| Olmadığını Bilseydim | |
|
|
| Avram Ventura | |
| BİR ANLAMI OLMALI | |
|
|
| Abbasali Oğuz | |
| Asıl Gerçeği Görmeyen | |
|
|
| Emine K. Arslaner | |
| Rasyonel Akıl ve Başıboş Köpekler | |
|
|
| Fatih Erdal | |
| Şehri Son Olsun | |
|
|
| Saim Aslan | |
| Diyelim ki | |
|
|
| Zeki Coşkunsu | |
| Konfesyonlarım & Yüzleşmelerim! İtirafımdır. | |